Ez jaunak, ez naiz kolosala. Ez naiz Bilbon izango. Hontan ere korrontearen aurka egitea tokatzen zait. Pozten nauen gauza bakarra korrontea zentzuz aldatu dela da. Besterik ez.

Arrazoi mordoa idazteko gai naiz nire erabakia azaltzeko: alperkeria, etxean dauzkadan bi “inkilino” txiki etab. Baina arrazoi nagusia oso xinplea da: ez nago guztiz ados Bilbon eskatuko denarekin. Lehenik Bilboko manifarekin dauzkadan adostasun puntuak azalduko ditut:

Giza eskubideak defendatzen ditut, guztiak salbuespenik gabe, eta ondorioz erabat ados nago euskal presoak Euskal Herrira ekartzeko eskariarekin, nola ez ba! Sakabanaketa politika ez da legezkoa eta presoen familiei kalte haundia egin zaie, arma politikotzat erabiliz. Bizi guztirako kartzelaren aurka nago, eta bizi guztirako kartzela hori “de facto”-koa bada, kamuflatua bada, are gehiago. Torturaren aurka nago, eta isolamendua tortura mota bat da. Salbuespen neurrien kontra nago, eta ETAko kideei beste presoei eskatzen ez zaiena eskatzearen aurka beraz. Kondenare hiru laurdenak bete dituzten presoak kaleratzearekin erabat ados nago eta gaixotasun larriak dituztenak kaleratzearekin, berdin. Orain eta beti defendatuko dut legea denontzat berbera dela, eta bete egin behar dela.

Eta hor amaituko lirateke adostasun puntuak. Hortik aurrera atsegin ez ditudan gauza gehiegi irakurri ditut.

Adostasun puntuetan azaldu dut salbuespen neurrien kontra nagoela. Eta horrela izanik ez nago batere ados salbuespenekin ez presoen kontrakoak direnean… ezta aldekoak direnean ere. Politika bereziak ez zaizkit gustatzen. Ez alde baterakoak ezta bestaldekoak ere.

Hau eztabaidatu genezake, baina ez dut uste euskal presoak direnik Europan indarrean dagoen biolentzia politikorik handiena pairatzen dutenak. Estatu mailan hor ditugu CIE delakoak eta bertan preso daudenek tratu krudela, emakumeen aurkako bortxakeria eta abar luze bat jasan behar izateaz gain inolako legerik bortxatu gabe daude preso. Ez dira existitzen, ez dira inor. Eta epaiketarik gabe, abokaturik gabe eta errurik gabe kanporatuak izaten dira.  Hori da gutxienekoa ordea. Ez naiz nork pairatzen duen nork baina bortxakeria  gehiago eztabaidatzen hasi behar.

“Egin dezagun bidea” ekimeneko web orrian sartu eta hau irakur dezaket, besteak beste:

“Amnistiak, euskal preso, errepresaliatu eta iheslari politiko guztiak askatasun osoz etxera itzultzea ekarri behar du, egoera horretara eraman dituen arrazoiak gainditzearekin batera.”

Baliteke nik aurreiritzi batzuk izatea, agian bai, baina ez zait oso argi geratzen zer esan nahi den “…egoera horretara eraman dituen arrazoiak gainditzearekin batera.” esaldiarekin. Eta aurrerago irakur dezakedanak ere ez dizkit nire ideiak batere argitzen. Zer ari gara eskatzen? Euskal preso eta iheslarien etxeratzea? Kaleratzea? Askatasuna? Horrela bada ez nago batere ados. Lehen esan bezala ados nago dispertsioaren amaierarekin, euskal presoak Euskal Herriratzearekin. Baina amnistiarekin ez. Inolaz ere ez. Kondena betea bada, kalera. Baina bete gabea bada, Euskal Herrira bai, baina Euskal Herriko katzeletara.

Izan ere gu oso azkarrak izan bait gara urrutiko kriminalak, hiltzaileak edo torturatzaileak kartzeleratzeko eskatzen. Ze ongi pasa genuen Pinochet atxilotua izan zenean! Ze poza Videla epaitua ikustean! Beti izan gara “Ley del punto final” eta horrelakoen kontrakoak, ni behintzat bai. Ze zaila egiten zitzaigun diktadore eta militar torturatzaileei barkamena legez amatea. Ni behintzat oso pozik jarri nintzen Argentinan atzera bota zutenean ez hanka eta ez bururik ez zuen lege hori. Eta nola aserretzen gaituen Txileko gaur egungo gobernuak Pinochetena “erregimen militarra” zela esaten duenean “Diktadura militarra”-ren ordez! Nik antzerako zerbait sentitzen dut hiltzaile (edozein aldekoak) edo torturatzaileak (hauek ere edozein aldekoak) “Gudari” edo “Patriota”- tzat hartzen direnean. Frankoren garaiko edo gerrate zibileko sarraskiak oraindik itxi gabe dauzkagu, oraindik justizia eskean gabiltza. Fraga ere epaitu nahi genuke Gasteizko martxoaren 3ko sarraskiarengatik. Eta ni ados. Baina ezin ulertu dezaket hiltzaile batzuentzako kartzela eta besteentzako amnistia eskatzea. Ez dakit, agian nahastuta nabil, baina kontraesana iruditzen zait. Eta agian nire arazoa da, baina “Egin dezagun bidea”-ren web orria gauza askotan ez zait oso garbia iruditu. Ez dut oso ondo ulertu. Agian mesfidati nagoelako edo…

Buenos Airesko Mayo plazako amen eta amamen taldeak eredutzat jartzen dira, ikurtzat hartzen dira, baina ez dakit argi daukagun haiek ez dutela amnistiarik eskatu, are gehiago, amnistiaren kontra aritu direla egunez egun.

Presoen aurkako xantaiatzat hartzen da damutu direnei onurak eskeintzea. Niri ordea zigeli iruditzen zait. Ojo! Zilegi ez dena zera da, damutzen ez denari zigorra haundiagotzea edo espetxe baldintzak gogortzea. Barkamena eskatzea oso ona iruditzen zait gatazka gainditzeko aurrera pausu bezala. Ez dut esango derrigorrezko behar lukenik, barkamena eskatzea eta barkatzea norberak sentitu eta erabaki behar duen zerbait delako. Ezin liteke, lehen esan dudan bezala, barkamena legeztatu. Ezin liteke maitasuna legeztatu, gorrotoa legeztatu. Zauri irekiak ez dira dekretuz isten.  Halere gustora hartuko nituzke batzuen barkamen eskariak eta besteen barkamenak. Pozteko moduko iruditzen zait.

Amaiera aldera zera irakur dezaket:

“20 urte barru, euskal jendartearen memoria kolektiboan euskal presoak etxera ekartzeko ikurrak egon behar dute. Herri kulturaren parte, garai eta belaunaldi baten parte, gehiengo zabal baten isla behar du. Mexikoko Joku Olinpikoetan Black Powerraren eskularru beltzak, Klabelin gorriak Portugalen edo Argentinan Maiatzeko Plazan amak eta amamek egindako borroken antzera. Ikur bilakatu, atzean utzi nahi den garai baten ikur eta aurrera begiratzen duen herriaren ikur gisara. Eskubideen aldarriaren ikur gisara.”

Eta hortan ere ezin ados egon. Niri behintzat 2032 urteko Euskal Herri aske batentzako euskal presoen borroka baino ikur ederrago eta aberasgarriagoak datorzkit burura. Eta oraingoz behintzat Euskal Herriko hiritar diren, eta gatazka presoek adina eta gehiago pairatu izan dutenei min gutxiago emango lieken ikurrak. Batasuna nahi dugunak batzen gaituzten ikurrak, ez elkarrengandik urruntzen gaituztenak. Geuretzat ez ditugun arren beraien tokian jartzea ere ez bait letorkiguke batere gaizki. Sufritu ez bait dute ideologiek edo herrialdeek sufritzen, pertsonek sufritzen bait dute.

Eskubideak denak eta denontzako, beti. Justizia bai, denontzako. Beti.

Nire botoa izan dute ekimen honen ingurukoek. Eta batzuk botoa eta konfidantza batera jarri ohi dituzte. Nik ez. Botoa izan dute, baina nire konfidantza irabazi egin beharko dute, gai honetan behintzat bai.

____________

Agian ez naiz nahi bezain argi espresatu eta horrela bada barkatu. Beste batzuetan bezala estekatxo bat uzten dizuet gatazkak gainditzeari buruzko nire ikuspegia neronek baina hobeto azaltzen duena. Alexandra Fuller-ek Hego Afrikako Apartheid-ari buruzko kasu zehatz batez idazten du bertan. Neri hunkigarri izateaz gain oso aberasgarri iruditzen zait. Ah! Eta amaitzeko: asko gustatuko litzaidake Bilboko ekimenean parte hartuko duten pertsonen erdiak Buenos Airesko ESMAko tortura zentruan den “Museo de la Memoria” ikusi eta bertan egotean sentitzen dena bizitzea.

Klikatu argazkian Alexandra Fullerren “Los hijos de Mandela” artikulua irakurri nahi baduzu.